De kracht van emotie eten en eetbuien

De kracht van emotioneel eten

Komt dit je bekend voor? Je besluit om vandaag echt lekker gezond te gaan eten. Je geniet van je ontbijtje, je lunchsalade staat al klaar om mee te nemen en voor vanavond heb je iets in de slowcooker gedaan zodat je dan meteen aan kunt schuiven. De perfecte planning!

Maar vervolgens zit je ’s avonds op de bank en kun je je ineens niet meer beheersen. Chips, ijs, snoep of koekjes van de kinderen en je beseft je ineens dat je ook nog een cake of taart in de vriezer hebt liggen. Hoe kan dat nu weer? Je had je nog zo voorgenomen om die dag goed voor jezelf te zorgen met gezonde voeding, je had zelfs alles gepland en voorbereid en dan toch kun je je ’s avonds niet meer inhouden.

Houdt dat in dat je toch niet zonder chips kunt? Houdt dat in dat je nog steeds een suikerverslaving hebt? Heb je niet perfect genoeg gegeten die dag? Of heb je misschien toch dat ene voedingssupplement nodig? Of is het simpelweg een gebrek aan wilskracht…?

Nee, nee en nee. Dit komt zó vaak voor en ik krijg er vaak vragen over. Waar komen die eetbuien vandaan en hoe kun je stoppen met emotie-eten?

Emotie eten, dat zit zo

Emotie-eten is eigenlijk heel normaal en komt voort uit de tijd dat je een baby was. Niet dat je ouders jou niet goed op hebben gevoed trouwens, emotie-eten is iets wat iedere baby aanleert en het is ook nog eens ontzettend effectief. Als baby huil je, vervolgens krijg je eten en het gevolg daarvan is dat je ontspant en jezelf veilig en geborgen voelt. Perfect. Vervolgens ben je weer een vrolijke baby, tot de volgende stressor zich voordoet tenminste. Vervolgens krijg je weer wat te eten, ontspan je weer en ga zo maar door.

Anders gezegd; wanneer je stress ervaart leer je zelfs als baby al dat voeding deze stress kan verminderen, het zit in je instinct. En je kan het jezelf dan ook niet kwalijk nemen; voor een baby is er niets fijner dan zich in de armen van zijn moeder bevinden en wat te eten krijgen, het ultieme gevoel van veiligheid.

Wanneer je het zo bekijkt is het eigenlijk niet zo gek dat je deze strategie nog steeds toepast wanneer je volwassen bent. Ook nu weet jouw lichaam maar al te goed dat het heel erg helpt om (emotionele) stress te verminderen door middel van voeding. Dus ook wanneer je het heel druk hebt, conflicten ervaart, niet lekker in je vel zit, enzovoorts.

De kracht van emotioneel eten

Waarom emotie eten werkt

Natuurlijk heb je in je leven inmiddels nog veel meer verschillende manieren gevonden om met je emoties om te gaan. Maar die ene, die je als baby al aan hebt geleerd blijft het meest effectief. Dat is dan ook waar je op terugvalt wanneer het ‘allemaal teveel is’. Wanneer je niet meer de puf hebt om na te denken hoe je nog meer je stress zou kunnen verminderen en al helemaal geen zin hebt om een rondje te gaan wandelen of even te mediteren.

Niet zo gek, want voorkomen dat je daadwerkelijk naar het eten grijpt om heel snel je stressniveau te verminderen kost je wilskracht. Wilskracht die aan het einde van de dag vaak al op is. Omdat je gedurende de dag al zó veel keuzes hebt moeten maken, verleidingen hebt weerstaan, gesprekken gevoerd, achter de kinderen aan hebt gezeten, noem het maar op.

En dan pak je dus al heel makkelijk naar eten. Dat heb je tenslotte toch in huis en oh wat werkt dat lekker snel. Gedachteloos eten en liefst voornamelijk comfort food (of dat nu chips of ijs is, of je zelf gebakken paleo cake of handenvol nootjes!).

Dit werkt trouwens niet alleen mentaal, maar ook fysiologisch. Wanneer je in een gestreste toestand jezelf zodanig vol stopt met voeding en je maag zodanig vol zit, dan kan je lichaam op een gegeven moment niet anders meer dan ontspannen. Je eet jezelf als het ware naar ontspanning, maar niet op de meest gezonde manier voor je lijf.

Stress

Oké, echt handig is emotie eten dus niet voor je gezondheid. Zeker niet wanneer het in een (vr)eetbui ontaardt. Het werkt misschien wel ontspannend, maar de volgende dag voel je je echt niet zo lekker. Buikpijn is al snel het gevolg, maar ook suikerdips, een wisselend humeur en vooral schaamte, schuldgevoel en onzekerheid zijn vaak aanwezig.

Om te voorkomen dat het zo ver komt, is het belangrijk in te zien waar dat emotie eten vandaan komt. In het overgrote deel van de gevallen is stress de oorzaak. En dan niet simpelweg dat je het druk hebt gehad, maar alle stressoren die gedurende de dag opstapelen.

Denk daarbij aan een conflict met een collega, vriend(in) of partner, dreinende kinderen terwijl je eigenlijk iets gedaan wilde krijgen in huis, financiële onzekerheid, noem het maar op. Laat ik vooral niet vergeten de innerlijke stressoren te noemen; want ook dat negatieve stemmetje waarmee je tegen jezelf praat gedurende de dag is een vorm van stress.

Vooral die laatste, je innerlijke stem, levert een belangrijk aandeel op je stressniveau gedurende de dag. Dat kan ’s ochtends al beginnen wanneer je op de weegschaal gaat staan en je jezelf te dik vindt. Of wanneer je kleding aan doet en jezelf vertelt dat het er niet mooi uitziet. De onvrede die je over jezelf uit wanneer je in de spiegel kijkt. Vervolgens komt je innerlijke saboteur ook nog om de hoek kijken die jou vertelt dat je ‘dat stuk taart echt wel verdiend hebt’ of ‘het niks uitmaakt wanneer je chips eet want het gaat je toch niet lukken om gezond te worden/af te vallen/enzovoorts..’.

Al snel zit er aan het einde van de dag maar één ding op voor jouw lijf om nog echt te kunnen ontspannen: emotie eten.

De kracht van emotioneel eten

Geef jezelf niet de schuld

Misschien ben je nu allerlei strategieën aan het bedenken om dit voortaan te voorkomen. Geen ongezond eten meer in huis halen. En vooral méér wilskracht kweken zodat je de volgende keer die innerlijke stem kan onderdrukken. Waarschijnlijk kom je er dan al snel achter dat dat op termijn niet werkt, het is namelijk niet jouw schuld.

Wanneer je nagaat wat jouw lijf je écht probeert te vertellen met die eetbuien of met het emotie eten, dan besef je dat het niet zozeer om eten of wilskracht gaat.

Je lichaam geeft je als het ware een seintje dat het tijd is om te ontspannen, dat het tijd is om liever voor jezelf te zijn en misschien een stapje terug te doen. Dat is precies wat de onderliggende kracht van een eetbui of emotie eten is. Het is de perfecte herinnering aan zelfzorg. Je lijf vertelt je dat het daar heel hard tijd voor is, want ’s avonds wanneer je op de bank zit voel je eigenlijk pas echt wat je lichaam nu eigenlijk vertelt. Signalen die je overdag grotendeels negeert of waar je geen tijd voor hebt.

Het is dus niet jouw schuld dat je een eetbui hebt. Je bent niet zwak en hebt geen gebrek aan wilskracht. Het is slechts een manier om met stress om te gaan zodat je lichaam de ontspanning krijgt die het echt hard nodig heeft.

Tips en trucs

Echt handig of fijn voor je gezondheid is zo’n eetbui natuurlijk niet. Je bent er ongetwijfeld ook al achter dat een eetbui met salades niet effectief is om te ontspannen.

Wat kun je dan wél doen om te voorkomen dat je gaat emotie eten?

  • Maak meer tijd voor jezelf
    Luister gedurende de dag wat vaker naar je lichaam en las momentjes van ontspanning in. Dat heb je nodig dus daar mag je ook echt tijd voor maken.
  • Denk positiever
    De meest effectieve manier waarop je stress kunt verminderen is door positiever over jezelf te denken. Geef jezelf dus regelmatig complimentjes en accepteer jezelf zoals je op dit moment bent. Er is nog nooit iemand leuker, gezonder of slanker geworden door negatief over zichzelf te denken. Alleen vanuit positiviteit kun je doorgroeien naar een betere versie van jezelf.
  • Zoek andere manieren om te ontspannen
    Heb je overdag al wat meer aan je eigen ontspanning gedacht? Dan heb je ’s avonds al minder de neiging om te emotie eten. Voel je op dat moment toch die neiging opkomen, dan heb je vaak juist nog wel de energie om iets anders te gaan doen waarvan je ontspant. Voer een goed gesprek over iets wat je misschien dwars zit, ga een rondje wandelen, doe wat yoga oefeningen of ga eventjes mediteren. Ook werken aan je favoriete hobby kan wonderen doen, zolang het jou maar ontspant.

Ook op het gebied van voeding kun je verschillende dingen doen om te voorkomen dat je ’s avonds ineens behoefte hebt aan heel veel minder gezond eten. Zorg er sowieso voor dat je overdag echt genoeg eet. Gezond eten is geen dieet, het is een levensstijl waarbij je je lichaam geeft wat het nodig heeft. Dat betekent ook dat je voldoende echte voeding eet, vol voedingsstoffen en met genoeg brandstof (uit zowel vetten als proteïnen als koolhydraten) om je te voorzien van voldoende energie.

Ben je een echte perfectionist wanneer het op voeding aankomt? Lees dan zeker mijn artikel over Paleo perfectionisme.

De kracht van emotioneel eten

Wat als ik tóch een eetbui heb?

Wees dan vooral lief voor jezelf. Herinner jezelf eraan dat het een signaal van je lichaam is dat het nu meteen tijd is om te ontspannen. Herinner jezelf eraan dat dit een effectief mechanisme is wat jouw lichaam al heel lang kent en wat echt helpt.

Je kunt je lichaam hierbij echter wel een handje helpen door zo’n eetbui ietwat anders aan te pakken. Ga op een heel fijne plaats zitten, waar je je comfortabel voelt. Ruim afleiding uit de weg (geen film kijken, geen telefoon, tablet, enzovoorts), richt je aandacht echt alleen op je eten. Eet zo rustig mogelijk, hapje voor hapje en kauw goed op je eten.

Daardoor bereik je dat moment van ontspanning eerder en voorkom je dus ook dat je teveel eet.

Voel jezelf na afloop vooral niet schuldig trouwens en verwijt jezelf niets. Het kan gebeuren. Je bent gewoon een mens, een mens met een effectieve strategie om te ontspannen. Net als zo veel andere mensen. Er is niets mis met je wanneer je een keer een eetbui hebt. Je kunt er alleen maar van leren. Juist daardoor kun je meer in contact komen met jezelf en herkennen waar deze eetbui uit voort is gekomen, zodat het steeds wat minder vaak gebeurt.

De kracht van emotioneel eten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.