Nuchter bewegen, waarom zou je dat doen?

Twijfel jij of nuchter bewegen wel zo verstandig is? Of weet je absoluut zeker dat je niet kunt functioneren zonder ontbijt? Hier krijg ik best vaak vragen over en er zijn dan ook heel wat vooroordelen of misvattingen over dit onderwerp. Om het je helemaal tot in de puntjes uit te kunnen leggen, heb ik Orthomoleculair Therapeut Marjolijn Jansen ingeschakeld. Zij heeft erg veel kennis en werkt dagelijks met cliënten in haar eigen praktijk. Als iemand weet hoeveel invloed nuchter bewegen op een persoon kan hebben, is zij het wel!

Kijk ook eens op www.oerspronkelijk.nl. Daar vind je niet alleen lekkere recepten, maar ook de mogelijkheid voor het plannen van een consult of een workshop op maat.

Marjolijn Jansen

Nuchter bewegen

Kan jij makkelijk een maaltijd overslaan? Of grijp je dan al gauw naar een tussendoortje omdat je anders moeite hebt met concentreren. En hoe zit dat met bewegen? Kan jij er direct uit je werk nog even flink tegenaan met een rondje survivaltraining?

Met nuchter bewegen bedoel ik; even lekker een uur flink bewegen nadat je minimaal 12 uur niet gegeten hebt, bijvoorbeeld ’s morgens voor je werk, ver voor je eerste maaltijd. Of val jij al om bij de gedachte dat je zonder ontbijt de deur uit zou moeten?

Hoe zit dat met bouwstoffen en energie, en is het wel een goed idee om de dag te beginnen met een maaltijd? Ik kan me heel goed voorstellen dat je antwoord is dat ontbijten uitermate belangrijk is omdat je energie nodig hebt om te kunnen functioneren. Zonder brandstof loopt een motor toch ook niet. Klinkt logisch, maar als je er over nadenkt dat ons lichaam over enorme reserves beschikt, denk maar aan de overtollige kilo’s die veel mensen kwijt proberen te raken, dan wordt het al iets minder vanzelfsprekend.

Om te presteren, zowel lichamelijk als geestelijk, zijn we niet direct afhankelijk van maaltijden, mits ons lichaam weer leert om vetten te verbranden voor energie, we het aantal eetmomenten beperken en tijdens de maaltijden zorgen voor voldoende voedingsstoffen. Na een maaltijd kunnen we minimaal drie uur geen intense activiteit van ons lichaam verlangen, ons lichaam heeft dan energie en tijd nodig om te verteren. Gaan we dan toch bewegen, dan gaat dat ten koste van de spijsvertering. Dan kan je nog zo gezond eten, maar kan je lichaam er niet uithalen wat er in zit.

Nuchter bewegen

Honger

Echte honger, ofwel een tekort aan calorieën kennen we bijna niet meer. Tegenwoordig ervaren we echter vaak een onecht hongergevoel, namelijk als gevolg van een te sterke daling in de bloedsuikerspiegel.

Des te vaker je eet, des te vaker je lichaam gaat vragen om eten. De frequente toevoer van directe energie, met name koolhydraten, zorgt er voor dat ons ons lichaam minder gebruik hoeft te maken van de mogelijkheid om zelf glucose aan te maken uit vetten. Het lichaam gaat er op een gegeven moment gewoon van uit dat er een vrij continue energietoevoer is. Als we dan even te lang wachten met eten, raken vooral onze hersenen in paniek, met als gevolg dat je moeite krijgt met concentreren en presteren tot je weer wat gegeten hebben. Een vicieuze cirkel dus, omdat we onszelf steeds afhankelijker maken van de directe toevoer van energie (voeding), terwijl werkelijke tekorten pas ontstaan na 36 uur niet eten.

Ontbijt is een ‘must’ geworden door onze enorme afhankelijkheid van koolhydraten, en inderdaad wanneer we dan ons ontbijt overslaan, zijn we minder alert, onze hersenen krijgen namelijk niet de hoeveelheid energie die ze gewend zijn. En als we dan goed en wel wakker zijn en eindelijk na een paar uur maagzuur gaan aanmaken, hebben we van het ene op het andere moment razende honger. Wanneer we ons lichaam gewoon weer leren om zelf koolhydraten aan te maken uit die vetreserves, is er niks aan de hand en kan je prima een dag zonder eten en nog steeds optimaal functioneren. Daarnaast hebben we ontbijt niet nodig om ons lichaam op gang te krijgen, dat hele fabriekje komt echt wel opgang als we maar gewoon bewegen.

Vaak hoor ik mensen zeggen dat ze ’s morgens geen honger hebben, vooral kinderen. Wanneer je geen honger hebt, maak je geen maagzuur aan en komt de spijsvertering niet volledig op gang. Als je dan toch gaat eten (of drinken) kan je dus al op je vingers natellen dat de spijsvertering niet optimaal gaat verlopen, het zorgt zelfs voor een afweerreactie. Dit geldt ook voor dat ene stukje chocola of dat ene kauwgompje tussendoor!

Nuchter bewegen

Energievoorraad

De meeste mensen in onze samenleving hebben voldoende vetreserves om 40 dagen lang elke dag een marathon te lopen. Maar de meerderheid is door het huidige voedingspatroon en de levensstijl, niet meer in staat die vetten te gebruiken. Door weer eerst te gaan bewegen en daarna pas eten, activeren we deze functie van ons lichaam weer. Bij honger moet je toch immers in staat zijn te kunnen bewegen om eten te zoeken, daar heeft de natuur wel voor gezorgd.

In onze spieren en lever hebben we een beperkte opslagplaats voor koolhydraten, deze voorraad is opgeslagen in de vorm van glycogeen. Als je koelkast uitpuilt ga je nog geen boodschappen doen, je gaat eerst oude voorraad gebruiken. Zo moet je het in het lichaam ook zien, wanneer de lever en de spieren nog vol zitten met glycogeen, worden extra ingenomen koolhydraten omgezet in vet, vol is vol namelijk. Door de frequente tussendoortjes die we eten, zorgen we nooit eens dat de voorraad opgebruikt wordt en komen we al helemaal niet meer toe aan het gebruiken van de aanwezige vetreserves.

Nuchter bewegen

Vetverbranding

Het goeie nieuws is dat je bij een volledig aangepaste levensstijl, binnen 7 dagen weer in staat zult zijn vetten om te zetten in glucose en daardoor veel langer over energie beschikken. Zolang je echter tussendoor blijft eten, blijf je afhankelijk van je maaltijden. Het grootste belang van nuchter bewegen is dat het zorgt voor herstel van insulinehuishouding en van de capaciteit van ons lichaam om vetten te gebruiken als energiebron. Die vetreserves ga je pas echt aanspreken op het moment dat je lichaam er noodzaak toeziet, dus nuchter bewegen. Je lever leert weer om zelf glucose te produceren uit vetten, en laat dat nou net de allereerste functie van de lever zijn. Maar ja, als we een bepaalde functie niet gebruiken, verliezen we die capaciteit op een gegeven moment en dan wordt het verbranden van die overtollige kilo’s een stuk lastiger.

Uitputting en verzadiging

Elke keer als je wat eet, gaat je lichaam insuline aanmaken, net zolang tot je bloedsuiker weer stabiel is. Pas wanneer insuline zich aan een lichaamscel koppelt, kan deze cel glucose opnemen en er energie van maken. Des te meer en des te snellere koolhydraten we eten, des te rapper ons lichaam insuline zal aanmaken om gevaarlijke bloedsuikerpieken te voorkomen, maar grote hoeveelheden insuline zijn evenmin wenselijk.

Bij elke hap die we in onze mond stoppen gaat de alvleesklier, naast insuline ook o.a. spijsverteringsenzymen en bicarbonaat aanmaken ten behoeve van de spijsvertering. Na het eten (ook van een klein tussendoortje) heeft de alvleesklier tijd nodig om te herstellen. Als je frequent eet, krijgt je alvleesklier onvoldoende gelegenheid om zichzelf te repareren. De enzymen die aangemaakt worden schaden de alvleesklier namelijk zelf ook elke keer een beetje. Naar mate we dat vaker en langer doen, raakt de alvleesklier van slag en kun je klachten als vermoeidheid, concentratieproblemen, irritatie, trillingen, duizeligheid en zelfs  agressiviteit verwachten als gevolg van een energietekort in de hersenen, door de verminderde mogelijkheid tot het opnemen van glucose uit het bloed.

Insuline is een verzadigingshormoon, bij sterke bloedsuikerschommelingen als gevolg van een overbelaste alvleesklier, voel je de verzadiging niet meer. Insuline kan dan namelijk zijn signalen niet meer optimaal doorgeven. De beste manier om weer gevoelig te worden voor insuline en weer een gezond verzadigingsgevoel te ervaren is nuchter bewegen.

Nuchter bewegen

Beweging

Op het moment dat spieren samentrekken kunnen ze glucose opnemen zonder tussenkomst van insuline. Dit betekent dat cellen van energie voorzien kunnen worden ongeacht of iemand insulinegevoelig. Hoe vaker we dit trainen des te beter onze cellen glucose kunnen opnemen.

Door te bewegen na minimaal 12 uur lang niets gegeten te hebben, kunnen we al resultaten bereiken. De spieren hebben dan veel minder directe koolhydraten beschikbaar en je lichaam moet weer leren om andere energiebronnen, en dan met name vetreserves, te gebruiken. Je lichaam leert zich weer aanpassen aan veranderingen en daardoor bereik je ook sterke verbetering in je prestaties, zowel fysiek als mentaal.

De spijsvertering kost energie, het lichaam stuurt dan bloed naar de spijsverteringsorganen, en in mindere mate naar de spieren en bijvoorbeeld hersenen. Als je sport wil je natuurlijk zo veel mogelijk energie beschikbaar hebben, en wanneer je nuchter gaat bewegen zullen je sportresultaten, na een periode van aanpassen, verbeteren. Het duurt minimaal 3 uur, voordat je eten verteerd genoeg is om energie voor andere dingen te kunnen gebruiken. Bewegen binnen 3 uur na een maaltijd, door bijvoorbeeld direct na het ontbijt naar werk of school te fietsen, is dus niet aan te bevelen, zeker om bloedsuikerproblematiek en spijsverteringsklachten te voorkomen.

Conclusie

Leer die vetreserves weer aan te spreken en je bloedsuiker stabiel te houden door het aantal eetmomenten te beperken tot maximaal 2 à 3 per dag, de hoeveelheid koolhydraten in je maaltijden te reduceren, te zorgen voor werkelijk voedzame maaltijden en lekker nuchter te gaan bewegen. Binnen een mum van tijd zal je energieniveau hoger zijn dan je ooit voor mogelijk had gehouden.

Dankjewel Marjolijn, voor dit super informatieve artikel! Wil jij een advies op maat, zodat Paleo nog gemakkelijker voor je wordt? Neem dan zeker contact op met Marjolijn via Oerspronkelijk.nl.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.